“Oh Irene, je bent een ontzettend leuk wijf, wist je dat!?”

Mijn collega, nog nahikkend van het lachen, slaat ruimhartig zijn arm om Irene heen en geeft haar een stevige knuffel. Irene lacht een beetje schaapachtig en wurmt zich los.
Niet al dat gefriemel.

Ze merkt dat haar droge, directe opmerkingen regelmatig lachsalvo’s van begeleiders en andere cliënten veroorzaken, maar het waarom ontgaat haar vaak een beetje.

Niet dat ze het erg vindt, dat lachen – integendeel. Ze ontdekt dat bepaalde opmerkingen een hoop vrolijkheid teweeg kunnen brengen, en herhaalt die opmerkingen dan te pas en te onpas, met een ondeugende glimlach op haar gezicht. Maar ja, na twintig keer is het niet meer leuk, en wordt er niet meer gelachen. Want het zijn nou juist die spontane, in een vreemde context geplaatste uitspraken, die onze kaakspieren in beroering brengen.

Helaas zijn op de groep de lachsalvo’s zeldzamer dan de uitingen van irritatie. Irene is een paar maanden geleden bij ons komen werken en de andere cliënten moeten nog steeds aan haar wennen. Want Irene is anders. Een beetje vreemd. Soms grappig. Maar meestal irritant.

Irene praat luid, vraagt de oren van je hoofd én ze zit voortdurend aan je spullen.

“WAT EEN MOOIE PEN! MAG IK DIE HEBBEN!?”
“WAAROM NIET!?”
“WAT GA JE ER MEE DOEN DAN!?”
“ALS JE KLAAR BENT MET SCHRIJVEN MAG IK HEM DAN HEBBEN!?”
“WAAROM NIET!?”

De laatste tijd gaat het wat beter. De cliënten beginnen te begrijpen dat Irene een meid is met een Chinese gebruiksaanwijzing. En dat ze het allemaal goed bedoelt. Maar het is wel nodig dat er een begeleider in de buurt is om de sociale interacties een beetje in goede banen te leiden. Of beter gezegd: op tijd af te kappen.

Voor Irene zal het allemaal een zorg zijn. Die pakt gewoon haar koffie, en duwt daarbij de rij wachtenden voor het koffiezetapparaat opzij. Wat doen al die mensen hier, zo kan ik toch niet bij de koffie? En als ze een koekje wil, pakt ze de koekjestrommel. Oók als iemand anders die al vastheeft. Waarom begint Anna opeens zo tegen me te schreeuwen?

“SORRY, ANNA! SORRY HOOR!”

De mensen om je heen doen raar, ze zeggen dingen die ze niet menen, ze stellen je voortdurend voor raadsels en ze worden op de meest onverwachte momenten boos.

Maar als je ‘sorry’ zegt, komt het meestal weer goed.